Thời gian qua, xuất hiện nhiều lùm xùm xung quanh việc không minh bạch khi nghệ sĩ làm từ thiện; nghệ sĩ phát ngôn không chuẩn mực trên Facebook, Zalo… hay nghệ sĩ quảng cáo thực phẩm chức năng sai sự thật ảnh hưởng đến sức khỏe của người dân.
Trước tình trạng này, Bộ VH-TT&DL đang dự thảo và đưa ra lấy ý kiến rộng rãi Bộ Quy tắc của người hoạt động trong lĩnh vực nghệ thuật. Dự thảo gồm 3 chương, 11 điều, đặt ra các chuẩn mực hành vi ứng xử đạo đức, nhằm thống nhất nhận thức, hành động của các cơ quan, tổ chức, cá nhân liên quan đến lĩnh vực nghệ thuật và toàn xã hội.
Nghệ sĩ làm từ thiện thế nào?
Tại các Điều 8, Điều 9 của bộ quy tắc này quy định ứng xử trên mạng xã hội, làm từ thiện, quảng cáo của nghệ sĩ.

Bộ quy tắc ứng xử: Nghệ sĩ không lợi dụng niềm tin của công chúng để trục lợi  - ảnh 1
Ca sĩ Thủy Tiên trong lần làm từ thiện ở miền Trung năm 2020. Ảnh: PLO 

Khi tham gia hoạt động từ thiện, nghệ sĩ phải phát huy tinh thần tự nguyện, tự giác tham gia các hoạt động xã hội, nêu cao tinh thần tương thân tương ái, thương người như thể thương thân. Nghệ sĩ phải thực hiện, phối hợp thực hiện hiệu quả các phong trào, hoạt động từ thiện, nhân đạo, chăm lo người nghèo, người dễ bị tổn thương trong xã hội.
Đồng thời, nghệ sĩ phát huy uy tín cá nhân để lan tỏa các giá trị nhân văn, những việc làm tốt, hình ảnh đẹp, hành vi ứng xử văn hóa trong xã hội đến cộng đồng, chú trọng các hoạt động liên quan đến giáo dục sức khỏe cộng đồng, lối sống thân thiện và bảo vệ môi trường thiên nhiên, môi trường sinh thái.
Trong hoạt động từ thiện, nghệ sĩ phải công khai, minh bạch, kịp thời khi tham gia các hoạt động xã hội, giữ uy tín, trách nhiệm, danh dự người hoạt động nghệ thuật, không lạm dụng danh hiệu, danh xưng, hình ảnh để tư lợi cá nhân.
Trong hoạt động quảng cáo, nghệ sĩ phải trung thực, chính xác, rõ ràng về công dụng, tính năng của sản phẩm, hàng hóa đúng quy định, đặc biệt là sản phẩm trong lĩnh vực y tế, giáo dục và môi trường.
Khi sử dụng mạng xã hội, nghệ sĩ được khuyến khích sử dụng tài khoản cá nhân để tương tác, chia sẻ, đăng tải, cung cấp thông tin chính thống có ích cho xã hội và đất nước. Nghệ sĩ phải bình luận, nhận xét đúng mực, có văn hóa, có trách nhiệm về những vấn đề mà dư luận xã hội quan tâm; trung thực trong phát ngôn, bày tỏ và chia sẻ quan điểm đúng đắn, khách quan.
Khi sử dụng mạng xã hội, nghệ sĩ không dùng từ gây thù hận, phân biệt vùng miền, giới tính, tôn giáo; không dùng ngôn ngữ, hình ảnh phản cảm, trái thuần phong mỹ tục.
Nhân cái đẹp, dẹp cái xấu
Tại dự thảo, Bộ VH-TT&DL nhấn mạnh việc khuyến khích, phát huy, lan tỏa các giá trị tốt đẹp theo tinh thần “nhân cái đẹp, dẹp cái xấu”, lấy tích cực đẩy lùi tiêu cực, góp phần khẳng định vai trò, trách nhiệm của người hoạt động nghệ thuật trong xây dựng và phát triển văn hóa, con người Việt Nam, đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững đất nước.
Bộ quy tắc áp dụng là người hoạt động trong lĩnh vực nghệ thuật. Về quy tắc ứng xử chung, dự thảo quy định người hoạt động trong lĩnh vực nghệ thuật cần đặt lợi ích của dân tộc, quốc gia lên trên hết, trọng danh dự, đề cao trách nhiệm công dân, trách nhiệm của người hoạt động nghệ thuật. Nghệ sĩ phải thực hiện đúng các quy định của pháp luật theo tinh thần thượng tôn pháp luật.
Bên cạnh đó cần lấy giá trị chân – thiện – mỹ làm mục tiêu, động lực để lan tỏa tinh thần, sứ mệnh của nghệ thuật, góp phần hình thành nhân cách, lý tưởng sống tốt đẹp, tình yêu quê hương, đất nước trong mỗi người và cộng đồng xã hội…
Không lợi dụng niềm tin của công chúng để trục lợi
Dự thảo bộ quy tắc ứng xử yêu cầu nghệ sĩ trong hoạt động nghề nghiệp cần có khát vọng cống hiến cho sự nghiệp phát triển nghệ thuật, luôn tìm tòi cái mới, cái hay để phản ánh chân thực, sinh động cuộc sống nhằm sáng tạo những tác phẩm nghệ thuật có giá trị tư tưởng, thẩm mỹ, góp phần nâng cao đời sống văn hóa tinh thần của nhân dân.
Bên cạnh đó, nghệ sĩ phải tôn trọng, lắng nghe, tiếp thu ý kiến đóng góp của công chúng, khán giả để hoàn thiện bản thân và nâng cao chất lượng sáng tác và biểu diễn nghệ thuật… và không lợi dụng niềm tin, tình cảm của công chúng, khán giả để trục lợi.