Không vợ con, không nhà cửa, hàng chục năm qua, anh Đỗ Thanh An, con trai của nạn nhân, vừa mưu sinh với đủ thứ nghề vừa truy tìm nghi can giết mẹ bất kể ngày đêm.

“Con ơi, mẹ con chết rồi”

Ngày mẹ là bà Phan Thị Khanh bị sát hại, anh An mới bảy tuổi. An nhớ mẹ của anh là một phụ nữ đẹp, hiền dịu, chịu thương chịu khó. Chồng mất, bà đành gửi đứa con trai lớn cho phía nội ở Bình Định rồi bế An vào Bình Thuận mưu sinh.

Ngày qua ngày, nồi cơm độn, bà Khanh đều giành hết phần khoai lang, còn cơm trắng nhường phần cho mẹ và con trai. “Mẹ làm việc suốt ngày, về nhà vẫn không chịu nghỉ ngơi mà vẫn làm việc tới nửa đêm…” – anh An kể.

Người con trai 41 năm truy tìm dấu vết hung thủ sát hại mẹ ruột - ảnh 1
Ông Nguyễn Thận và anh Đỗ Thanh An đến Cục CSHS Bộ Công an năm 2017 để gửi đơn tố cáo. Ảnh: PHƯƠNG NAM

Chiều muộn 31-7-1980, cậu bé An buộc phải ở nhà chờ mẹ gánh chuyến bắp cuối từ rẫy về vì mẹ không cho đi cùng. Tuy nhiên, An chờ đến tối vẫn không thấy mẹ về. Khi bà ngoại hớt hải chạy đi tìm mẹ, An sợ quá ngồi khóc thì bỗng nghe văng vẳng bên tai giọng thảng thốt: “Con ơi, mẹ con chết rồi”. Câu nói này đã theo anh từ khi còn là một cậu bé cho đến giờ đã là một người đàn ông trung niên 48 tuổi.

Mẹ bị sát hại, An ở với bà ngoại. Song được khoảng một năm thì ngoại cũng đổ bệnh rồi qua đời trong nỗi nhớ thương con gái.

Vợ chồng người cậu ở gần đó dọn sang ở căn nhà của mẹ rồi cưu mang An. Ba năm sau, một người bà con sống gần đó thấy thương cậu bé mồ côi nên báo với phía nội đón xe đò vào đưa An về Bình Định.

Năm 1992, khi đó An 19 tuổi, giọng nói thảng thốt quen thuộc “Con ơi, mẹ con chết rồi” vẫn văng vẳng bên tai và đeo đuổi An. Tìm hiểu, biết được ông Võ Tê bị bắt oan, còn hung thủ thì biệt tăm nên An bắt đầu hành trình truy tìm kẻ sát hại mẹ.

Lời nói dối và tài sản bất thường

Theo hồ sơ, bốn ngày trước khi bà Khanh bị sát hại, ông Trương Đình Chi (còn có tên khác là Trương Đình Khôi, sinh năm 1956, lúc đó 24 tuổi) cùng vợ từ xã Hải Tú, huyện Long Phú, Hậu Giang về xã Tân Minh.

Người con trai 41 năm truy tìm dấu vết hung thủ sát hại mẹ ruột - ảnh 2
Thông báo truy tìm của Công an tỉnh Bình Thuận. Ảnh: PHƯƠNG NAM

Vợ chồng ông Chi trước đây ở Tân Minh, đầu năm 1980 vào Hậu Giang sinh sống nhưng do mâu thuẫn gia đình nên quay về. Vợ ông Chi là chị ruột của vợ ông Phan Thanh (em ruột bà Khanh) nên vợ chồng ông Chi tá túc tại đây. Khi về lại Tân Minh, họ không có tiền, chỉ mang theo 30 kg phân bón.

Vào buổi chiều mà bà Khanh bị sát hại, không ai nhìn thấy hoặc gặp mặt ông Chi. Hai ngày sau án mạng, vợ chồng ông Chi bất ngờ cho mọi người biết đón xe đi Cam Ranh bán số phân bón mang theo lấy tiền chữa bệnh cho con.

Tuy nhiên, họ không đi Cam Ranh mà quay lại Hậu Giang. Theo nhân chứng B, chỉ tám ngày sau khi về Tân Minh, ngày 4-8-1980, vợ chồng ông Chi về lại xã Hải Tú, Long Phú, Hậu Giang, tá túc tại một căn nhà lá bỏ hoang sát nhà nhân chứng B.

Đêm đó, thấy có ánh đèn dầu cùng tiếng rầm rì, nhân chứng B lén vạch lá buông ở vách nhà ra xem thì thấy vợ chồng ông Chi đang kiểm đếm xấp tiền, hai chiếc cà rá, một dây chuyền bị đứt khúc…

Sau đó một thời gian ngắn, vợ chồng ông Chi mua chiếc xuồng với giá 1.400 đồng. Số tiền này là số tiền lớn lúc đó nên nhiều người rất bất ngờ bởi vợ chồng ông Chi con bị bệnh còn không có tiền chữa trị.

Lần ra tung tích rồi lại mất dấu

Trải qua gần chục năm truy tìm kẻ sát hại mẹ, cậu bé mồ côi Đỗ Thanh An xác định được ông Chi và vợ đã về quê vợ ở Quy Nhơn, Bình Định, nhập hộ khẩu nhà cha vợ rồi thay tên đổi họ. Trương Đình Chi sinh năm 1956 nay đã thành Lê Minh Sơn sinh năm 1954.

Lập tức, anh An làm đơn tố cáo gửi Công an tỉnh Bình Thuận. Nhận được thông tin cung cấp quý giá, Công an Bình Thuận lập tức cử trinh sát đến Bình Định. Tại đây, các trinh sát xác định Lê Minh Sơn chính là Trương Đình Chi. Tuy nhiên, sau đó người đàn ông tên Lê Minh Sơn và vợ đột nhiên biến mất.

Sau hai lần bắt hụt nghi phạm, anh An vẫn không nhụt chí. Hễ nghe thông tin về dấu vết hung thủ là bằng mọi cách, An tìm đến nơi dò la.

An làm đủ nghề để mưu sinh như bán vé số dạo, phụ hồ, bưng bê, rửa chén. Từ Bình Định, Phú Yên, Bình Thuận, cho đến Đồng Nai, TP.HCM, Sóc Trăng…, đi tới đâu An cũng vừa làm mướn vừa nghe ngóng, quyết tâm tìm hung thủ.

Ngày 4-4-1999, Công an tỉnh Bình Thuận ban hành Thông báo truy tìm số 206 kèm ảnh đương sự, nêu: “Ông Lê Minh Sơn, sinh ngày 10-11-1954, quê quán Phước Thuận, Phước Vân, Nghĩa Bình (nay là Phước Thuận, Tuy Phước, Bình Định); trú quán xã Nhơn Phú, Quy Nhơn, Bình Định… hiện nay ở đâu, đến ngay Cơ quan CSĐT Công an Bình Thuận để làm rõ một số vấn đề có liên quan đến quyền lợi cá nhân ông. Ai biết ông Lê Minh Sơn ở đâu, xin báo về Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Bình Thuận”. Thông báo 206 được gửi cho Cục PC16 Bộ Công an và công an các tỉnh, thành trên cả nước.

Bộ Công an và Công an tỉnh phối hợp truy tìm hung thủ

“Vụ án xảy ra ngày 31-7-1980, Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Thuận Hải (cũ) đã khởi tố vụ án giết người và cướp tài sản nhưng đến ngày 20-7-1981 vẫn không xác định được bị can. Do thời hạn điều tra đã hết nên Cơ quan CSĐT đã tạm kết thúc điều tra vụ án. Sau khi chia tách tỉnh Thuận Hải, hồ sơ vụ án được Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Bình Thuận quản lý và theo dõi.

Qua nhiều lần nhận được đơn của ông (Đỗ Thanh An), Công an tỉnh Bình Thuận đã điều tra, xác minh theo các thông tin mà ông cung cấp; đồng thời phối hợp với Cục CSHS Bộ Công an truy tìm nhưng do đối tượng không có nơi ở ổn định nên việc truy tìm đến nay chưa có kết quả. Hiện nay Cơ quan CSĐT Công an Bình Thuận tiếp tục phối hợp với Cục CSHS lập kế hoạch xác minh, làm rõ, xử lý theo quy định pháp luật”…

(Trích Văn bản 1224 ngày 27-10-2021 của Văn phòng Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Bình Thuận)

Nguyện dành cả đời để truy tìm kẻ sát hại mẹ

“Nhiều năm liền tôi sống lang bạt, cứ nghe thông tin hung thủ xuất hiện ở đâu tôi lại xin nghỉ việc để truy tìm. Và cũng chẳng ai đồng ý làm vợ một người đàn ông sống rày đây mai đó như tôi” – anh An cười chua xót.

Anh An thừa nhận những thông tin mà mình cung cấp đều được Công an tỉnh Bình Thuận truy xét nhưng không có kết quả dù hung thủ vẫn còn lẩn trốn đâu đó trong nước chứ chưa thể ra nước ngoài.

Năm 2017, sau hàng chục năm lần theo dấu vết hung thủ, anh An cùng ông Nguyễn Thận, nguyên Chủ tịch xã Tân Minh, nguyên Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ huyện Hàm Tân (Bình Thuận), làm đơn và đến gửi trực tiếp tại Cục Cảnh sát hình sự (CSHS) Bộ Công an. “Từ thời điểm này, Cục CSHS và Công an tỉnh Bình Thuận tiếp tục phối hợp truy tìm hung thủ gắt gao hơn nhưng đến nay vẫn chưa có kết quả” – anh An cho biết.

Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Bình Thuận có hai văn bản trả lời cho anh An. Theo văn bản ngày 16-3-2021 thì “Công an tỉnh đang phối hợp với Cục CSHS truy tìm Trương Đình Chi (Lê Minh Sơn) theo những địa chỉ mà anh An cung cấp và những địa chỉ khác để làm rõ xem có hành vi giết người, cướp tài sản như đơn tố cáo hay không. Đến nay vẫn chưa truy tìm được Lê Minh Sơn. Mặt khác, vụ án xảy ra từ lâu, người bị tố cáo có thể thay đổi nơi cư trú, thay đổi tên tuổi để lẩn tránh truy tìm của cơ quan điều tra. Khi cơ quan điều tra truy tìm được và làm việc với Lê Minh Sơn sẽ thông báo kết quả”…

Anh An cho biết anh nguyện dành cả cuộc đời để truy tìm người đã sát hại mẹ anh.

Nghi can biến mất trong đêm

Ngày 17-11, trao đổi với chúng tôi, ông Nguyễn Sỹ Nam, từng là điều tra viên vụ sát hại bà Khanh, cho biết năm 1981 ông đến huyện Long Phú, Hậu Giang để xác minh và truy tìm ông Chi.

“Năm 1981, tôi phối hợp với Công an Hậu Giang kiểm tra CMND để đăng ký tạm vắng, tạm trú cho một số người ở xã Hải Tú. Hôm đó, vợ chồng ông Chi đến nộp CMND. Theo kế hoạch, công an sẽ giữ CMND của họ lại, mời hôm sau tới làm việc lấy lời khai nhằm đối chứng với lời khai nhân chứng. Tuy nhiên, trong đêm vợ chồng Chi biến mất khỏi Hậu Giang. Có khả năng Chi nhận ra tôi, bởi tôi là người trực tiếp khám nghiệm hiện trường và lấy lời khai những người hàng xóm của nạn nhân” – cựu điều tra viên Nguyễn Sỹ Nam nhớ lại.

Kể từ đó, không ai ở Bình Thuận hay Hậu Giang còn gặp vợ chồng ông Chi. Ông Nam cho biết những lời khai ban đầu của ông Võ Tê là đúng sự thật. Nghi can duy nhất sát hại bà Khanh để cướp tài sản là Trương Đình Chi (Lê Minh Sơn).