Kính gửi: Quý Khách hàng và Đối tác,
Trong các Kỳ họp vừa qua, Quốc hội khóa XV đã thông qua nhiều đạo luật mang tính cải cách đột phá, nhằm hoàn thiện hệ thống pháp luật và đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế – xã hội trong bối cảnh hội nhập quốc tế sâu rộng. Kể từ ngày 01/01/2026, 14 đạo luật quan trọng sẽ chính thức có hiệu lực thi hành, tác động trực tiếp đến hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp và đời sống người dân.
Văn phòng Luật sư Xuân Lâm trân trọng gửi đến Quý khách hàng bản tổng hợp và phân tích những điểm mới nổi bật nhất của các đạo luật này.
I. LĨNH VỰC TƯ PHÁP HÌNH SỰ
1. Luật Tư pháp người chưa thành niên (Luật số 59/2024/QH15)
Luật gồm 10 chương, 179 điều, đánh dấu bước tiến lớn trong việc nhân văn hóa chính sách hình sự.
- Điểm mới nổi bật: Giảm mức hình phạt tù tối đa đối với người chưa thành niên phạm tội nhằm đề cao tính hướng thiện:
-
- Người từ đủ 14 đến dưới 16 tuổi: Giảm từ 12 năm xuống 09 năm tù.
- Người từ đủ 16 đến dưới 18 tuổi: Giảm từ 18 năm xuống 15 năm tù.
- Lưu ý: Không áp dụng giảm án đối với 05 loại tội phạm đặc biệt nghiêm trọng gồm: Giết người; Hiếp dâm; Hiếp dâm người dưới 16 tuổi; Cưỡng dâm người từ đủ 13 đến dưới 16 tuổi; Sản xuất trái phép chất ma túy.
II. LĨNH VỰC THUẾ – THƯƠNG MẠI – QUẢNG CÁO
2. Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt (Luật số 66/2025/QH15)
Luật sửa đổi nhằm điều tiết tiêu dùng và bảo vệ sức khỏe cộng đồng, mở rộng cơ sở thu thuế:
- Bổ sung đối tượng chịu thuế:
- Nước giải khát có hàm lượng đường trên 5g/100ml (theo TCVN).
- Điều hòa nhiệt độ công suất trên 24.000 BTU đến 90.000 BTU.
- Sửa đổi mô tả hàng hóa: Cập nhật quy định đối với thuốc lá, rượu, bia, ô tô, tàu bay để đồng bộ với pháp luật chuyên ngành và cam kết quốc tế.
3. Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quảng cáo (Luật số 75/2025/QH15)
Tập trung quản lý hoạt động quảng cáo trong kỷ nguyên số và cải cách thủ tục hành chính:
- Siết chặt quảng cáo trên mạng: Quy định rõ trách nhiệm của các nền tảng xuyên biên giới, người chuyển tải sản phẩm quảng cáo (KOLs/Influencers).
- Phân cấp mạnh mẽ: Cắt giảm thủ tục hành chính, tăng quyền chủ động cho địa phương trong quản lý quảng cáo ngoài trời.
- Minh bạch hóa: Hoàn thiện quy định về nội dung, hình thức quảng cáo để bảo vệ người tiêu dùng.
4. Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa (Luật số 78/2025/QH15)
- Truy xuất nguồn gốc: Luật hóa yêu cầu truy xuất nguồn gốc và minh bạch chuỗi cung ứng.
- Phân loại quản lý:
- Bắt buộc: Đối với nhóm sản phẩm rủi ro cao (theo lộ trình của Bộ quản lý chuyên ngành).
- Khuyến khích: Đối với các nhóm hàng hóa khác.
- Mục tiêu: Đảm bảo tính xác thực thông tin, hỗ trợ chống hàng giả và nâng cao năng lực cạnh tranh cho hàng hóa Việt Nam.
III. LĨNH VỰC CÔNG NGHỆ & DỮ LIỆU
5. Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân (Luật số 91/2025/QH15)
Đây là hành lang pháp lý quan trọng nhất về quyền riêng tư, đặt ra các nghĩa vụ tuân thủ nghiêm ngặt cho doanh nghiệp:
- Nghiêm cấm: Mọi hành vi mua bán trái phép dữ liệu cá nhân.
- Quyền của người lao động: Doanh nghiệp phải xóa, hủy dữ liệu của nhân viên sau khi chấm dứt hợp đồng lao động (trừ trường hợp pháp luật có quy định lưu trữ hoặc có thỏa thuận khác).
- Giới hạn thu thập: Mạng xã hội và các nền tảng không được yêu cầu người dùng cung cấp hình ảnh giấy tờ tùy thân (CCCD/Hộ chiếu) để xác thực tài khoản, trừ trường hợp luật định.
6. Luật Công nghiệp công nghệ số (Luật số 71/2025/QH15)
Tạo cơ chế ưu đãi vượt trội để phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao:
- Chính sách visa: Cấp thẻ tạm trú thời hạn 05 năm cho nhân lực công nghệ số là người nước ngoài.
- Ưu đãi tài chính: Áp dụng ưu đãi thuế Thu nhập cá nhân; cơ chế lương thưởng cạnh tranh quốc tế cho nhân tài.
- Hợp tác công – tư: Cho phép luân chuyển nhân lực chất lượng cao giữa khu vực doanh nghiệp và cơ quan nhà nước/đơn vị sự nghiệp công lập.
IV. LĨNH VỰC LAO ĐỘNG – GIÁO DỤC
7. Luật Nhà giáo (Luật số 73/2025/QH15)
Đảm bảo sự bình đẳng giữa nhà giáo công lập và ngoài công lập:
- Chế độ đãi ngộ: Áp dụng chung các chế độ trợ cấp, hỗ trợ đào tạo, chăm sóc sức khỏe nghề nghiệp cho mọi loại hình nhà giáo.
- Tuổi nghỉ hưu:
- Giáo viên mầm non có thể nghỉ hưu sớm tới 05 tuổi mà không bị trừ tỷ lệ lương hưu (nếu đủ 15 năm làm nghề).
- Giáo sư, Tiến sĩ, chuyên gia đầu ngành được kéo dài thời gian làm việc.
8. Luật Việc làm (Luật số 74/2025/QH15)
Sửa đổi toàn diện chính sách bảo hiểm thất nghiệp (BHTN) và thị trường lao động:
- Mở rộng đối tượng: Phủ sóng BHTN tới nhiều nhóm lao động hơn.
- Linh hoạt mức đóng: Quy định mức đóng tối đa bằng 1% tiền lương tháng.
- Cải cách thủ tục: Đơn giản hóa quy trình hưởng trợ cấp thất nghiệp và hỗ trợ đào tạo nghề cho cả người lao động lẫn người sử dụng lao động.
V. LĨNH VỰC CÔNG NGHIỆP – NĂNG LƯỢNG – MÔI TRƯỜNG
9. Luật Hóa chất (Luật số 69/2025/QH15)
Quản lý chặt chẽ vòng đời hóa chất từ sản xuất đến tiêu hủy:
- Kiểm soát đặc biệt: Áp dụng chế độ “Phiếu kiểm soát mua bán” và xác thực dữ liệu điện tử đối với các loại hóa chất nguy hiểm/cần kiểm soát.
- Minh bạch mục đích: Người sử dụng hóa chất đặc biệt phải công bố mục đích sử dụng.
10. Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả (Luật số 77/2025/QH15)
- Loại bỏ công nghệ cũ: Cập nhật định mức hiệu suất năng lượng tối thiểu để loại bỏ thiết bị lạc hậu.
- Cắt giảm thủ tục: Giảm 50% thủ tục hành chính liên quan đến dán nhãn năng lượng và kiểm toán năng lượng.
11. Luật Đường sắt (Luật số 95/2025/QH15)
- Quy định nghiêm ngặt: Cấm tuyệt đối nồng độ cồn đối với nhân viên đường sắt khi làm nhiệm vụ.
- Bảo vệ hành lang: Nghiêm cấm các hành vi tự mở lối đi, lấn chiếm hành lang an toàn hoặc can thiệp trái phép vào hệ thống tín hiệu.
12. Luật Năng lượng nguyên tử (Luật số 94/2025/QH15)
- Quy định chi tiết về quy hoạch địa điểm lưu giữ, xử lý chất thải phóng xạ.
- Thiết lập cơ chế giám sát an toàn trọn đời cho nhà máy điện hạt nhân theo chuẩn quốc tế (IAEA).
VI. QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC & ĐỐI NGOẠI
13. Luật Ngân sách Nhà nước (Luật số 89/2025/QH15)
Tăng tính chủ động cho ngân sách địa phương:
- Cơ chế linh hoạt: Cho phép địa phương sử dụng ngân sách để hỗ trợ các đơn vị thuộc cấp trên đóng trên địa bàn hoặc hỗ trợ địa phương khác khi gặp thiên tai, thảm họa.
- Dự phòng ngân sách: Tăng mức bố trí dự phòng từ 4% lên 5% tổng chi ngân sách mỗi cấp để sẵn sàng ứng phó tình huống cấp bách.
14. Luật Tham gia lực lượng gìn giữ hòa bình của Liên Hợp Quốc (Luật số 92/2025/QH15)
Thể chế hóa đường lối đối ngoại, quy định cụ thể về chế độ, chính sách, nguyên tắc tham gia của lực lượng Việt Nam, khẳng định trách nhiệm và uy tín quốc gia trên trường quốc tế.
KHUYẾN NGHỊ CỦA LUẬT SƯ
Với 14 đạo luật mới có hiệu lực cùng lúc, năm 2026 sẽ là năm bản lề về tuân thủ pháp luật. Chúng tôi khuyến nghị:
- Doanh nghiệp sản xuất hàng tiêu dùng (F&B, điện lạnh): Rà soát lại giá thành và chiến lược sản phẩm do tác động của Luật Thuế TTĐB mới.
-
Bộ phận Nhân sự (HR): Cập nhật quy trình lưu trữ/hủy dữ liệu nhân viên (Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân) và chính sách BHTN (Luật Việc làm).
-
Doanh nghiệp công nghệ: Tận dụng các ưu đãi về nhân tài nước ngoài theo Luật Công nghiệp công nghệ số.
Lưu ý: Bài viết mang tính chất tham khảo pháp lý. Trong từng trường hợp cụ thể, quý khách hàng nên tham vấn ý kiến trực tiếp từ luật sư hoặc chuyên gia pháp lý.
Mọi thắc mắc chi tiết về cách áp dụng các quy định trên, Quý khách vui lòng liên hệ Văn phòng Luật sư chúng tôi để được tư vấn chuyên sâu.
📞 Liên hệ ngay để được hỗ trợ pháp lý:
🏢 Địa chỉ văn phòng: Số 250A, đường Nguyễn Thái Bình, phường Bảy Hiền, Thành phố Hồ Chí Minh (Trước đây là phường 12, quận Tân Bình, TP.HCM).
📱 Điện thoại/Zalo: 0903 918 848 (Luật sư Xuân Lâm – Trưởng Văn phòng)
📧 Email: lxlamlaw@gmail.com
🌐 Website: luatsulam.com.vn
