Trong dự thảo Bộ luật Tố tụng hình sự (sửa đổi), Viện Kiểm sát nhân dân Tối cao đã đề xuất mở rộng diện đối tượng bắt buộc phải có người bào chữa chỉ định, bổ sung thêm 2 trường hợp mới so với quy định pháp luật hiện hành.
Theo Khoản 1 Điều 81 của bản dự thảo quy định về chỉ định người bào chữa. Trong các trường hợp sau đây nếu người bị buộc tội, người đại diện hoặc người thân thích của họ không mời người bào chữa thì cơ quan có thẩm quyền tiến hành tố tụng phải chỉ định người bào chữa cho họ:
a) Bị can, bị cáo về tội mà Bộ luật Hình sự quy định mức cao nhất của khung hình phạt là 20 năm tù, tù chung thân, tử hình.
b) Người bị buộc tội có nhược điểm về thể chất mà không thể tự bào chữa; người có nhược điểm về tâm thần hoặc là người chưa thành niên.
c) Bị can, bị cáo thuộc trường hợp áp dụng thủ tục điều tra, truy tố, xét xử vắng mặt.
d) Bị can, bị cáo được áp dụng thủ tục rút gọn trong trường hợp tự nguyện nhận tội, chấp nhận hình phạt để hưởng khoan hồng.
Hiện nay, tại Điều 76 Bộ luật Tố tụng hình sự chỉ quy định 2 trường hợp nếu người bị buộc tội, người đại diện hoặc người thân thích của họ không mời người bào chữa thì cơ quan có thẩm quyền tiến hành tố tụng phải chỉ định người bào chữa cho họ là:
– Bị can, bị cáo về tội mà Bộ luật hình sự quy định mức cao nhất của khung hình phạt là 20 năm tù, tù chung thân, tử hình;
– Người bị buộc tội có nhược điểm về thể chất mà không thể tự bào chữa; người có nhược điểm về tâm thần hoặc là người dưới 18 tuổi.
Như vậy, so với quy định hiện hành, dự thảo đã bổ sung thêm 2 trường hợp cơ quan có thẩm quyền phải chỉ định người bào chữa nếu người buộc tội không mời người bào chữa so với luật hiện hành là: Bị can, bị cáo thuộc trường hợp áp dụng thủ tục điều tra, truy tố, xét xử vắng mặt; bị can, bị cáo được áp dụng thủ tục rút gọn trong trường hợp tự nguyện nhận tội, chấp nhận hình phạt để hưởng khoan hồng.
