Cục Quản lý Thi hành án dân sự (Bộ Tư pháp) vừa phát hành bộ tài liệu “Hỏi – Đáp về Luật Thi hành án dân sự năm 2025”. Bản hướng dẫn này làm rõ căn cứ pháp lý và mở rộng phạm vi các loại bản án, quyết định thuộc diện tổ chức thi hành theo hệ thống pháp luật mới.
5 nhóm bản án, quyết định thuộc thẩm quyền thi hành
Theo Điều 2 Luật Thi hành án dân sự (THADS) 2025, cơ quan thi hành án dân sự có trách nhiệm tổ chức thi hành đối với các văn bản, quyết định pháp lý sau:
- Bản án, quyết định của Tòa án về dân sự, phá sản; hình phạt tiền, tịch thu tài sản, truy thu tiền, tài sản thu lợi bất chính, xử lý vật chứng, tài sản, án phí và phần dân sự trong bản án, quyết định hình sự; phần tài sản trong bản án, quyết định về vụ án hành chính, bao gồm:
– Bản án, quyết định có hiệu lực pháp luật gồm: bản án, quyết định hoặc phần bản án, quyết định sơ thẩm không bị kháng cáo, kháng nghị theo thủ tục phúc thẩm; bản án, quyết định phúc thẩm; quyết định giám đốc thẩm, tái thẩm; quyết định của Tòa án nhân dân tối cao được thi hành theo quy định của pháp luật; bản án, quyết định dân sự của Tòa án nước ngoài, phán quyết của Trọng tài nước ngoài đã được Tòa án Việt Nam công nhận và cho thi hành tại Việt Nam; quyết định tuyên bố phá sản;
– Bản án, quyết định được thi hành ngay mặc dù có thể bị kháng cáo, kháng nghị theo quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự;
– Quyết định áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời.
- Quyết định xử lý vụ việc cạnh tranh của Chủ tịch Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia, Hội đồng xử lý vụ việc hạn chế cạnh tranh, quyết định giải quyết khiếu nại quyết định xử lý vụ việc cạnh tranh của Chủ tịch Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia, Hội đồng giải quyết khiếu nại quyết định xử lý vụ việc cạnh tranh có liên quan đến tài sản của bên phải thi hành theo quy định của Luật Cạnh tranh.
- Phán quyết trọng tài, quyết định áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời của Hội đồng trọng tài theo quy định của Luật Trọng tài thương mại.
- Quyết định áp dụng biện pháp xử lý chuyển hướng bồi thường thiệt hại của Cơ quan điều tra, Viện kiểm sát nhân dân, Tòa án nhân dân theo quy định của Luật Tư pháp người chưa thành niên.
- Bản án, quyết định khác được thi hành theo quy định của pháp luật.
So với Luật THADS năm 2008, Luật THADS năm 2025 đã có những quy định sửa đổi, bổ sung về bản án, quyết định được thi hành như sau:
– Bổ sung quyết định của Tòa án nhân dân tối cao có hiệu lực pháp luật được thi hành theo quy định của pháp luật được tổ chức thi hành theo Luật THADS năm 2025 (tại điểm a khoản 1 Điều 2);
– Sửa đổi cụm từ “quyết định” thành “phán quyết” của Trọng tài nước ngoài đã được Tòa án Việt Nam công nhận và cho thi hành tại Việt Nam để phù hợp với quy định tại Điều 424 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015 (tại điểm a khoản 1 Điều 2);
– Sửa đổi “Quyết định xử lý vụ việc cạnh tranh của Hội đồng xử lý vụ việc cạnh tranh mà sau 30 ngày, kể từ ngày có hiệu lực pháp luật đương sự không tự nguyện thi hành, không khởi kiện tại Tòa án” (tại điểm đ khoản 1 Điều 2 Luật THADS năm 2008) thành “Quyết định xử lý vụ việc cạnh tranh của Chủ tịch Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia, Hội đồng xử lý vụ việc hạn chế cạnh tranh, quyết định giải quyết khiếu nại quyết định xử lý vụ việc cạnh tranh của Chủ tịch Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia, Hội đồng giải quyết khiếu nại quyết định xử lý vụ việc cạnh tranh có liên quan đến tài sản của bên phải thi hành theo quy định của Luật Cạnh tranh” để phù hợp với quy định của Luật Cạnh tranh (tại khoản 2 Điều 2);
– Bổ sung “Bản án, quyết định khác được thi hành theo quy định của pháp luật” tại khoản 5 Điều 2. Theo đó, trong trường hợp có pháp luật quy định bản án, quyết định được tổ chức thi hành theo Luật THADS năm 2025. Ví dụ: Theo Điều 17 Nghị quyết số 205/2025/QH15 ngày 24/6/2025 về việc thí điểm Viện kiểm sát nhân dân khởi kiện vụ án dân sự để bảo vệ quyền dân sự của các chủ thể là nhóm dễ bị tổn thương hoặc bảo vệ lợi ích công quy định: “Thủ trưởng cơ quan thi hành án dân sự chủ động ra quyết định thi hành đối với bản án, quyết định đã có hiệu lực pháp luật của Tòa án về vụ án dân sự bảo vệ lợi ích công. Trình tự, thủ tục thi hành án được thực hiện theo quy định của Luật Thi hành án dân sự.”.
